Sta je 's ochtends vast op de FDR Drive richting Manhattan, dan ken je het gevoel: een ritje van nog geen twintig kilometer dat in de spits zomaar een uur kost. In april vloog een volledig elektrisch toestel van JFK Airport naar een heliport op Manhattan in zeven minuten. Geen conceptvideo, maar een echte testvlucht van Joby Aviation, het bedrijf dat op dit moment het dichtst bij een werkende luchttaxi zit.
Zeven minuten in plaats van een uur in de file
De vlucht was de eerste demonstratie van punt tot punt in het luchtruim van New York. Het toestel van Joby heeft geen start- of landingsbaan nodig, stijgt verticaal op zoals een helikopter en vliegt daarna als een vliegtuig door, volledig op accu's. Geen brandstof, geen herrie van een gewone heli en volgens Joby aanzienlijk stiller.
Waar een taxi of Uber tijdens de spits makkelijk een uur nodig heeft voor de afstand JFK-Manhattan, deed het toestel er zeven minuten over. Dat verschil is precies waarom grote spelers als Uber en Blade Air Mobility al met Joby samenwerken: zij willen de luchttaxi straks als boekbare rit aanbieden, net zoals je nu een auto bestelt.
Het toestel zelf, de Joby S4, heeft zes kantelbare rotors: bij het opstijgen wijzen die omhoog zoals bij een drone, tijdens de vlucht draaien ze naar voren zodat het toestel als een vliegtuig doorvliegt. Dat levert een kruissnelheid op van zo'n 320 kilometer per uur en een bereik van ongeveer 160 kilometer, ruim genoeg voor vrijwel elke rit binnen en rond een grote stad. Plaats is er voor vier passagiers plus piloot, al werkt Joby ook aan een volledig onbemande versie voor later.
De FAA moet nog wel een handtekening zetten
Voordat je zelf kunt instappen, moet de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA het toestel officieel goedkeuren. Dat proces kent vijf fases, en Joby zit sinds maart in fase vier: productierepresentatieve toestellen worden nu gecontroleerd, er volgen grondtests en de FAA begint zelf mee te vliegen tijdens testvluchten. Fase vijf is de laatste stap, met een definitieve conformiteitscontrole en een operationele demonstratie. Lukt dat, dan krijgt Joby naar verwachting eind 2026 als eerste bedrijf ooit een Amerikaans typecertificaat voor een eVTOL, de verzamelnaam voor dit soort elektrische verticaal opstijgende toestellen. Meer over het certificeringsproces staat op de newsroom van de FAA, het officiële nieuwsoverzicht van het bedrijf zelf op jobyaviation.com.
Dat klinkt misschien nog ver weg, maar het tempo ligt hoog. Vergelijk het met de manier waarop de nieuwe Tesla Roadster al jaren wordt aangekondigd zonder dat er ooit eentje op de weg staat. Bij Joby is het testtoestel wel degelijk gevlogen, met passagiers aan boord, en de FAA volgt elke stap mee. Dat is een heel ander stadium dan een aankondiging op een podium.
Archer en Stellantis doen ook mee
Joby is niet de enige met plannen. Concurrent Archer Aviation werkt samen met Stellantis aan de Midnight, een eVTOL die dit jaar in Zuid-Korea van start gaat via een samenwerking met Kakao Mobility. Dat toestel biedt plek aan vier passagiers plus piloot, heeft een bereik van 161 kilometer en laadt in ongeveer tien minuten weer op. Diezelfde snelle laadtechniek zie je terug bij landvoertuigen: de solid-state-accu van de Verge TS Pro laat zien hoe snel accutechnologie momenteel verbetert, ook buiten de auto- en motorwereld.
De concurrentie tussen Joby en Archer gaat dan ook niet alleen om wie het eerst mag vliegen, maar om wie als eerste écht winst maakt op een dienst die tot voor kort sciencefiction leek.
Ook Nederland wil meedoen
Dichter bij huis experimenteert Groningen Airport Eelde met luchttaxidiensten van het Nederlandse ELECTRON Aviation, met een start die eveneens voor 2026 gepland staat. De afstanden in Nederland zijn kleiner dan tussen JFK en Manhattan, maar het principe is hetzelfde: korte, drukke trajecten overslaan door simpelweg over de file heen te vliegen. Het voelt vooralsnog als een nichetoepassing, vergelijkbaar met hoe tweedehands elektrische auto's een paar jaar geleden nog een buitenbeentje waren en inmiddels heel gewoon zijn geworden op de Nederlandse weg.
Wat dit betekent voordat jij zelf instapt
Een ticket kopen kan nog niet. Joby mikt op een prijs die in de buurt ligt van een Uber Black, dus fors duurder dan een gewone taxi maar niet onbetaalbaar voor een zakelijke reiziger die tijd wil kopen. Historisch gezien schuiven deadlines in de luchtvaart weleens op: certificeringstrajecten lopen vaker uit dan dat ze vervroegen. Toch is het verschil met eerdere luchttaxiplannen dat er nu een werkend toestel vliegt, met een overheid die actief meekijkt in plaats van een tekening op een investeerderspresentatie.
Blijft de planning overeind, dan kun je eind 2026 in New York voor het eerst een luchttaxi boeken zoals je nu een Uber bestelt. Verwacht in het begin geen dagelijkse dienstregeling: de eerste routes draaien waarschijnlijk tussen een handvol vaste punten, zoals JFK, Manhattan en misschien Newark, en pas als die vluchten maandenlang probleemloos verlopen breidt Joby uit naar meer bestemmingen. Of Nederland net zo snel volgt, is de vraag, maar de eerste testvluchten liggen inmiddels ook hier op tafel.