Een hotelkamer zonder wifi kost tegenwoordig meer dan een kamer mét glasvezel. Bij een groeiend aantal resorts betaal je vanaf 200 euro per nacht extra voor een kamer waar je telefoon simpelweg geen bereik heeft, met als tegenprestatie een papieren krant en een bordspel op het nachtkastje. Een paar jaar geleden liet je op vakantie een dure horloge zien of een tas met een logo erop. Nu is het stoerder om te laten zien dat niemand je kan bereiken.
Dat is geen toeval. Onbereikbaarheid is duur geworden, en juist daarom is het de nieuwste manier om te laten zien dat je het gemaakt hebt.
Een kamer zonder wifi kost meer dan een kamer met glasvezel
Vroeger was internet op je kamer een luxe waar je voor betaalde. Inmiddels draait het om: hoe ver kun je het weghouden? Bekende voorbeelden komen uit Amerika, zoals de Lake Placid Lodge in de Adirondacks, waar gasten hun telefoon bij de incheckbalie inleveren in ruil voor een kookles of een middag vissen. In Nederland zie je hetzelfde patroon bij kleinschalige "white spot"-locaties: huisjes zonder stroom, zonder bereik, soms letterlijk teruggebracht naar het begin van de vorige eeuw. Wie zo'n plek boekt, betaalt niet voor comfort. Hij betaalt voor de garantie dat hij een weekend lang niet gestoord wordt.
Het patroon lijkt op wat er eerder al gebeurde met bezit in het algemeen: bezit is uit, ervaringen zijn het nieuwe statussymbool. Onbereikbaarheid is de logische volgende stap. Je kunt namelijk nog zo'n mooi horloge dragen, als je tegelijk elke tien minuten op je telefoon kijkt, oogt dat niet ontspannen. Het toont juist dat je niet echt de baas bent over je eigen tijd.
De dumbphone is terug, en niet uit nostalgie
De opvallendste vorm van dat statussignaal is de terugkeer van de domme telefoon. De Nokia 3210 kreeg een remake, het Amerikaanse merk Light Phone verkoopt een schermloos toestel met alleen bellen en een wekker, en steeds meer twintigers dragen zo'n ding naast hun gewone smartphone als tweede telefoon voor het weekend. Niet omdat ze geen smartphone kunnen betalen, maar juist omdat ze wel een smartphone hebben en er bewust voor kiezen die thuis te laten.
Het gaat dus niet om spaarzaamheid. Het gaat om een signaal: "ik hoef niet bereikbaar te zijn om mee te tellen." Dat is precies dezelfde logica als bij de herintrede van andere ouderwetse statussymbolen. Kijk naar de manier waarop jonge mannen weer voor de ouderwetse herenclub kiezen: exclusiviteit zit hem niet meer in wat je laat zien, maar in wat je bewust buitensluit. Een wachtlijst van jaren, een deur zonder naambordje, een telefoon die alleen kan bellen. Allemaal dezelfde beweging.
Waarom niemand meer trots is op zijn schermtijd
Er zit ook een praktische kant aan. Nederlanders brengen gemiddeld negen uur per dag achter een scherm door, en dat cijfer wordt breed gedragen als reden voor toenemende vermoeidheid en concentratieproblemen. Waar schermtijd tien jaar geleden nog een teken van drukte en dus van belangrijkheid was, is het nu vooral een teken dat je je aandacht niet onder controle hebt. Een volle agenda was ooit iets om over op te scheppen. Een scherm dat de hele avond aanstaat, is dat allang niet meer.
Die omslag zie je terug in hoe bedrijven zich nu presenteren. Steeds meer werkgevers experimenteren met "geen mail na 18.00 uur"-beleid, niet uit sentimentaliteit maar omdat het aantoonbaar helpt tegen verzuim. Het sluit aan bij een bredere verschuiving waarbij mentale rust net zo serieus wordt genomen als fysieke conditie. Niet toevallig zien we dat ook terug bij de manier waarop mentale fitness inmiddels de sixpack van dit jaar is: onbereikbaarheid is in die context geen luxe-extraatje meer, maar net zo goed training.
Wat een avondje onbereikbaar je eigenlijk oplevert
Je hoeft er geen boeking van 200 euro per nacht voor te maken om het effect te voelen. Zet je telefoon een avond in de vliegtuigstand, leg hem in een andere kamer, en merk hoe onwennig de eerste twintig minuten zijn. Dat gevoel van onrust is precies waarom het zo veel waard is geworden: het is moeilijk geworden om het vol te houden, en dus zeldzaam, en dus aantrekkelijk.
De publieke omroep NPO wees er onlangs op dat de vraag naar digitaalvrije vakanties in Nederland en België hard groeit, met speciale apps die je helpen "white spots" te vinden: plekken zonder bereik, in een land waar dat steeds zeldzamer wordt. Volgens NPO3 is dat geen randverschijnsel meer, maar een structurele trend. Wie er meer over wil weten hoe die beweging historisch is ontstaan, met de eerste georganiseerde digital-detoxkampen in Californië begin jaren 2010, vindt een goed overzicht op Wikipedia.
Hoe je morgen met minder scherm begint
Je hoeft niet meteen een dumbphone te kopen om mee te doen. Begin kleiner: zet meldingen uit voor alles behalve bellen en agenda, laat je telefoon 's avonds in de gang liggen in plaats van naast je bed, en boek voor je volgende weekendje weg bewust een plek zonder wifi in plaats van eentje met snel internet als verkoopargument. Het went niet meteen. Maar net als bij die herenclub met zijn wachtlijst geldt: hoe moeilijker iets te krijgen is, hoe meer het waard blijkt te zijn zodra je het eenmaal hebt. Onbereikbaarheid is in 2026 geen tekort meer. Het is een keuze die je maakt, en die je aan iedereen laat zien door hem simpelweg niet te laten zien.