Sinds deze week piept je nieuwe auto terug. Niet omdat je gordel loshangt, maar omdat je net iets te lang naar het scherm van je navigatiesysteem staarde. Vanaf 1 juli 2026 is dat verplicht in elke nieuwe auto die in de EU op de markt komt, en het is niet de enige verandering die dit jaar binnensluipt.
Je auto onthoudt nu alles van vlak voor een aanrijding
Elke nieuw goedgekeurde auto krijgt voortaan een Event Data Recorder, in de volksmond de zwarte doos. Bij een ongeval legt dat kastje automatisch je snelheid, remgedrag, stuurhoek en gordelgebruik vast, ongeveer zoals de vluchtrecorder in een vliegtuig dat doet. Verzekeraars en onderzoekers krijgen zo een exact beeld van wat er gebeurde in de seconden voor een botsing, in plaats van te vertrouwen op getuigenverklaringen achteraf.
Modellen die nu op de markt verschijnen vallen automatisch onder deze plicht, van compacte hatchbacks tot een gloednieuwe SUV als de BMW iX3, die dit jaar tot World Car of the Year werd gekroond. Fabrikanten bouwen het systeem overal in, ongeacht prijsklasse.
De piepjes zijn er niet voor niks
Het tweede systeem valt sneller op in het dagelijks gebruik: de Advanced Driver Distraction Warning, kortweg ADDW. Een camera in het dashboard houdt je ogen in de gaten en waarschuwt zodra je te lang op het infotainmentscherm kijkt in plaats van op de weg. Volgens de Europese verordening 2019/2144 gold de verplichting al sinds 7 juli 2024 voor nieuwe modeltypes, en geldt hij vanaf 7 juli 2026 voor elke nieuwe auto die van de band rolt, ongeacht het model.
Rijders die het systeem al testten, noemen de piep hardnekkig irritant. Vooral bij een korte blik opzij, bijvoorbeeld om de temperatuur te verhogen, gaat het alarm soms al af. De wetgever onderbouwt de maatregel met cijfers over afleiding als ongevalsoorzaak, maar comfort staat hier duidelijk niet voorop.
Waarom deze regel er precies nu komt
Afleiding geldt als een van de meest onderschatte doodsoorzaken in het verkeer, maar hard cijfermateriaal is lastig te vinden. Volgens onderzoeksinstituut SWOV houdt de Nederlandse politie niet systematisch bij of een bestuurder afgeleid was vlak voor een crash, waardoor een exact Europees percentage ontbreekt. Amerikaanse cijfers uit 2017 laten wel zien dat afleiding meespeelde bij ongeveer 9 procent van de dodelijke ongevallen met motorvoertuigen, en dat soort getallen gebruikt de Europese Commissie als onderbouwing voor de nieuwe verplichting.
De redenering erachter is simpel. Schermen in auto's worden groter en doen steeds meer, van navigatie tot berichten beantwoorden via het dashboard. ADDW moet dat compenseren door in te grijpen zodra je blik te lang van de weg af is, in plaats van te wachten tot je zelf doorhebt dat je bent afgeleid.
Ook je rem- en waarschuwingslichten doen ineens meer
Naast de zwarte doos en de piepjes verandert er meer in de regelgeving. Bij een noodstop boven 50 kilometer per uur knipperen de achterlichten voortaan intensief om achteropkomend verkeer te waarschuwen, en zodra de auto volledig stilstaat springen automatisch de alarmlichten aan. Zulke aanpassingen duiken overal op, ook in gloednieuwe sportwagens zoals de 911 Turbo S T-Hybrid van Porsche, want de regel maakt geen onderscheid tussen een stadsauto en een supercar.
Een minder zichtbare wijziging: nieuwe auto's krijgen alvast de bekabeling voor een toekomstig alcoholslot, ook al hoef je er voorlopig nog niet in te blazen. De voorbereiding ligt er wel, mocht de wetgever daar later toe besluiten.
Verzekeraars gaan ook anders rekenen
De regels raken niet alleen de techniek in je auto, maar ook je portemonnee. Verzekeraars houden schadevrije jaren voortaan per maand bij in plaats van per jaar, en je kunt die opgebouwde jaren overdragen aan iemand die regelmatig in jouw auto rijdt, zoals een partner. Het CJIB stuurt bovendien eerst een gratis waarschuwing voordat een boete verhoogt, met twee weken respijt om alsnog te betalen zonder extra kosten.
Ook laadpalen ontsnappen niet aan nieuwe regels: netbeheerders mogen huishoudens voortaan op een wachtlijst zetten bij netcongestie, iets wat tot nu toe alleen grootverbruikers overkwam. Vooral in Noord-Brabant en Utrecht, waar het stroomnet al zwaar belast is, merk je dat het eerst.
Wat je merkt zodra je een nieuwe auto koopt
Rijd je nog in een auto van een paar jaar terug, dan verandert er voorlopig niets. De verplichting geldt voor nieuw goedgekeurde modellen en, vanaf dit jaar, voor alle nieuwe auto's die van de band rollen. Stap je binnenkort in een testrit voor bijvoorbeeld de Mercedes CLA, de auto die net verkozen werd tot Auto van het Jaar, dan hoor je het systeem vrijwel gegarandeerd afgaan zodra je iets langer dan een paar seconden naar het scherm kijkt.
De praktische tip: gebruik waar mogelijk spraakbediening of de knoppen op het stuur in plaats van het touchscreen. Dat houdt je blik op de weg en de piep blijft uit. Duurt het even voor je eraan gewend bent? Dat is geen toeval, het systeem is precies daarvoor ontworpen.